Augustus: Welzijn voor dieren in circus: APV of Gezondheids- en welzijnswet voor dieren?

In de APV van de gemeente Winschoten is in artikel 2.2.2, eerste lid (vereiste van een evenementenvergunning) een aanvullende weigeringsgrond opgenomen. In lid 2, aanhef onder e is bepaald dat de evenementenvergunning kan worden geweigerd in het belang van het welzijn van dieren.

In het derde lid is vervolgens bepaald dat het tweede lid, aanhef en onder e, niet van toepassing is voor zover in het daarin geregelde onderwerp wordt voorzien door de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren (hierna: de Gwwd), in het bijzonder indien krachtens het bepaalde bij artikel 65 van deze wet wordt voorzien in regels betrekking hebbende op het welzijn van bij een evenement betrokken dieren.

Nadat de evenementenvergunning, aangevraagd door Circus Renz, was geweigerd, is hiertegen bezwaar, beroep en uiteindelijk hoger beroep ingesteld.

Inmiddels heeft de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan.De vraag die moest worden beantwoord was of  de betreffende APV-bepaling al dan niet in strijd is met het bepaalde in artikel 65 van de Gwwd.

Ingevolge artikel 65 van de Gwwd kunnen bij AMvB regelen worden gesteld omtrent het houden van keuringen, markten, verkopingen, tentoonstellingen en andere gelegenheden of inrichtingen waar dieren worden gehouden of aan het publiek getoond wegens recreatieve, sportieve of opvoedkundige doeleinden dan wel waar dieren al dan niet tijdelijk in bewaring worden genomen.De burgemeester heeft de aanvraag van Circus Renz afgewezen in het belang van het welzijn van dieren. Daaraan heeft de burgemeester ten grondslag gelegd dat het gebruik, het transport en de huisvesting van wilde dieren ten behoeve van circusdoeleinden in strijd zijn met het welzijn van deze dieren. Voor een verdere onderbouwing heeft de burgemeester verwezen naar de motieven die ten grondslag hebben gelegen aan een raadsbesluit van 27 september 2006, waarbij onderdeel e in het tweede lid van artikel 2.2.2 van de APV is opgenomen.

De burgemeester heeft daaraan toegevoegd dat de weigeringsgrond dierenwelzijn niet alleen ziet op circussen, maar op allerlei evenementen waarbij van dieren gebruik wordt gemaakt. Verder heeft de burgemeester zich daarin op het standpunt gesteld dat uit de tekst en de geschiedenis van de totstandkoming van Gwwd niet volgt dat deze wet uitputtend is bedoeld, zodat de gemeenteraad bevoegd was onderdeel e in het tweede lid van artikel 2.2.2 van de APV op te nemen.De burgemeester betoogt voorts dat de in de APV opgenomen weigeringsgrond dierenwelzijn op meer ziet dan slechts op het welzijn van circusdieren en dat er geen wettelijke regelingen bestaan die betrekking hebben op het welzijn van dieren die tijdens evenementen worden gebruikt.

Ten slotte heeft de burgemeester zich op het standpunt gesteld dat het houden en gebruiken van wilde dieren in een circus het welzijn van deze dieren aantast aangezien dit onverenigbaar is met de soortenspecifieke behoeften van deze dieren, omdat deze dieren in een circus geen soorteigen gedrag kunnen ontplooien. In dat verband heeft de burgemeester zich gebaseerd op "Guidelines for the keeping of wild animals in circuses" uit augustus 1997 van de Wiener Umwelt Anwaltschaft en achtte hij het aan Herman Renz om aan te tonen dat het welzijn van de circusdieren niet wordt aangetast.

De Afdeling heeft geoordeeld dat de Gwwd het onderwerp dierenwel  uitputtend regelt, dat artikel 2.2.2, tweede lid, aanhef en onder e, van de APV daarmee in strijd is en dat de burgemeester dit onderdeel van de APV derhalve niet aan zijn afwijzing ten grondslag heeft mogen leggen. Dat de Gwwd uitputtend is bedoeld valt niet af te leiden uit tekst en de structuur van de wet.In aanvulling op de regeling van de onderwerpen in de eerste 8 afdelingen van de Gwwd, bevat afdeling 9 een overige bepaling, te weten meergenoemd artikel 65, die betrekking heeft op bepaalde specifieke situaties waarin dieren worden gehouden.

Uit de geschiedenis van de totstandkoming van artikel 65 (Kamerstukken II, 1984-1985, 16 447, nr. 7, p. 35) blijkt dat deze bepaling is opgenomen omdat denkbaar is dat het noodzakelijk is om met betrekking tot bepaalde inrichtingen waar dieren worden gehouden naast de algemene onderwerpen, die in de eerste 8 afdelingen zijn geregeld specifieke en meer toegesneden regels te stellen die niet zondermeer betrekking hebben op een van de algemene onderwerpen die in voorafgaande afdelingen van het hoofdstuk hun regeling hebben gevonden.

Gelet op de veelheid aan onderwerpen met betrekking tot de zorg voor dierenwelzijn die in de Gwwd zijn geregeld, de mate van gedetailleerdheid van de bepalingen, op de omstandigheden dat veel van die bepalingen in uitvoeringsvoorschriften nog nadere uitwerking door de besluitgever behoeven en dat artikel 65 van de Gwwd als een vangnet fungeert voor specifieke inrichtingen waarvoor het in de voorgaande acht afdelingen geregelde mogelijk niet toereikend is, is de Afdeling van oordeel dat met de Gwwd in samenhang met de daarop gebaseerde uitvoeringsvoorschriften is beoogd het dierenwelzijn uitputtend te regelen. Dat voor circussen vooralsnog geen algemene maatregel van bestuur tot stand is gebracht maakt, zeker nu dit een bewuste keuze van de wetgever is geweest, het voorgaande niet anders.  

Nu de Gwwd uitputtend is bedoeld en slechts voorziet in uitvoeringsvoorschriften die bij algemene maatregel van bestuur worden vastgesteld verdraagt artikel 2.2.2, tweede lid, aanhef en onder e, van de APV van de gemeente Winschoten zich niet daarmee en mocht  de burgemeester zijn weigering niet op die bepaling baseren.

Het hoger beroep van de burgemeester is ongegrond. De vernietiging van het besluit van 23 oktober 2007 door de rechtbank wegens strijd met de Gwwd blijft in stand.

Klik hier voor de uitspraak.